Το akako.gr κατέθεσε γραπτή θέση στη δημόσια διαβούλευση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ενίσχυση της Στρατηγικής Δικαιωμάτων των Ατόμων με Αναπηρία έως το 2030.
Η παρέμβασή μας εστιάζει σε ένα κρίσιμο κενό: την εφαρμογή. Η προσβασιμότητα δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως καλή πρακτική ή σύσταση· είναι νομική υποχρέωση. Όταν δεν τηρείται, πρέπει να προβλέπονται σαφείς μηχανισμοί ελέγχου, μετρήσιμοι δείκτες και πραγματικές συνέπειες, συμπεριλαμβανομένης της σύνδεσης με ευρωπαϊκή χρηματοδότηση και δημόσιες συμβάσεις.
Παράλληλα, ζητάμε έναν δεσμευτικό, δικαιωματικό τρόπο με τον οποίο η εκπαίδευση μιλά για την αναπηρία, βασισμένο στο Κοινωνικό Μοντέλο και χωρίς πρακτικές προσομοίωσης που δημιουργούν ψευδαίσθηση κατανόησης αντί για ουσιαστική αλλαγή στάσεων.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της θέσης μας, όπως κατατέθηκε
Ως akako.gr στηρίζουμε την ενίσχυση της Στρατηγικής για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία έως το 2030, αλλά η «ενίσχυση» δεν μπορεί να μείνει σε καμπάνιες, οδηγούς και ανταλλαγές καλών πρακτικών. Το κενό είναι η εφαρμογή. Όσο η μη συμμόρφωση στην προσβασιμότητα αντιμετωπίζεται ως διοικητική λεπτομέρεια, η αναπηρία θα συνεχίσει να παράγεται από φραγμούς και όχι από τα σώματα.
Ζητάμε ρητό ευρωπαϊκό μηχανισμό επιβολής με μετρήσιμους δείκτες, συστηματικούς ελέγχους και καταγγελίες που οδηγούν σε πραγματικές συνέπειες. Οι κυρώσεις πρέπει να είναι αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές, όχι συμβολικές. Όταν μια δημόσια υπηρεσία, μεταφορά, ψηφιακή πλατφόρμα, σχολείο ή χώρος πολιτισμού δεν τηρεί υποχρεώσεις προσβασιμότητας, να προβλέπονται πρόστιμα, προθεσμίες συμμόρφωσης με υποχρεωτική αποκατάσταση, καθώς και σύνδεση με την ευρωπαϊκή χρηματοδότηση και τις δημόσιες συμβάσεις, ώστε να μην επιβραβεύεται ο αποκλεισμός με χρήμα και ανάθεση.
Παράλληλα, η αλλαγή στάσεων δε θα έρθει με φιλανθρωπικό ή «ηρωικό» αφήγημα. Χρειάζεται ένας κοινός, δεσμευτικός τρόπος που η εκπαίδευση μιλά για την αναπηρία, βασισμένος στο δικαιωματικό πλαίσιο και στο Κοινωνικό Μοντέλο. Ειδικά, ζητάμε να αποκλειστούν οι προσομοιώσεις αναπηρίας ως εκπαιδευτική πρακτική. Παράγουν ψευδαίσθηση κατανόησης και μετατρέπουν την αναπηρία σε στιγμιαίο παιχνίδι δυσφορίας. Η εκπαίδευση πρέπει να δουλεύει με πραγματικές εμπειρίες φραγμών και ευθύνης: συνδιαμόρφωση υλικού με οργανώσεις αναπήρων, συμμετοχή αναπήρων εκπαιδευτών με αμοιβή, ασκήσεις εντοπισμού εμποδίων στο σχολείο και στην κοινότητα, μάθηση καθολικού σχεδιασμού, και κατανόηση του πώς ο «μέσος» κανόνας αποκλείει.
Αν η Επιτροπή θέλει τα τελευταία χρόνια έως το 2030 να μετρήσουν, πρέπει να μετακινήσει το βάρος από την πρόθεση στην επιβολή, και από το συναίσθημα στην ευθύνη.
